aso
دادگای فیدراڵی شکستی بە سیستەمی فیدراڵی عێراق هێنا
پاریزەر لوقمان مستەفا ساڵح

هەر لەگەڵ دامەزراندنی ئەم دادگایەدا (دادگای فیراڵی عێراق)عێراقیەکان بەگشتی وکوردستان بەتایبەتی ئومێدێکی زۆریان لەسەر هەڵچنی،وایان لێدەڕوانی ئەوکێشێ‌نەی کە لەلایەن پەرلەمان وحکومەت وهێزوولایەنە سیاسیەکانی سەر گۆڕەپانی عێراق ڕودەدەن کە گەیشتنە بن بەست و چارەسەر نەکرا ئەوە ئەودەسەڵاتە وەک فریاد ڕەسێک بڕیاری پێویستیان لە بارەوە دەدات وهەموولایەنێکیش دەبێت پێوەی پابەند دەبن.
هەر بۆیە لەساڵی ٢٠٠٤ وە ئەم دادگاباڵایە دەست بەکارە،بەبێ ئەوەی لەپەڕلەمانی عێراقەوە تائێستاش یاسای بۆدرچووبێت.بەڵکو تەنها پرۆژەیەکەو نەچۆتە بواری جێ بە جێکردنەوە،پرۆژەکەش ناسراوە بە  پرۆژە یاسای دادگای فیدراڵی عێراق، ئەم پرۆژەیە پرۆژەیەکی گرنگە بۆ دامەزراندنی دادگایەک ئەگەر بتوانێت ببێتە شوێنی یەکلاکلادنەوەی کێشەکانی نێوان هەموو پێکهاتەکان، بەتایبەتی کێشەی کورد لە حکومەتی عێراقدا، دامەزراندنی ئەو دادگایەش لە دەستووری هەمیشەیی عێراقدا هاتووە و ئاماژەی پێکراوە.
بەپێی پرۆژە یاساكە دادگاكە بەرزترین دەسەڵاتی دادوەری عێراق دەبێت و زیاترتایبەت دەبێت بە یەكلاكردنەوەی كێشەكانی نێوان ناوەند و هەرێمە فیدراڵیەكان،ئەنجومەنەکە  لە دەستەیەكی 13 كەسی پێك دێت كە سەرۆكێكك و دوو جێگر و چوار دادوەر و دوو پسپۆڕی یاسایی و چوار شارەزایی فیقهی دەبێت و سەرۆك و جێگرەكانی بۆ ماوەی شەش ساڵ لە پۆستەكانیان دەمێننەوە.سیان لەدادوەرە بەڕێزانە کوردن و لە سەرپشکی کورد دانراون.
بەپێی زانیاریەكان كوتلەی كوردی داوایان كردوە كە ژمارە پسپۆڕە یاساییەكان لە دوو كەسەوە بكرێنە چوار بۆ ئەوەی بەرامبەر چوار پسپۆڕە ئاینییەكە هاوسەنگی رابگرن لە دەستەكەدا.هەروەها داوای مافی ڤیتۆشیان کردووە،بەڵام ڕەت کرایەوەوپەسەند نەکراوە.
بەڵام بە پێچەوانەی خواستی کوردەوە بڕیاردرا رێژەیی یاسایی بریتیبێت  لە دوو لەسەر سێی ئەندامان و بڕیارەكانیش بە 3/4 ی ئەندامان بێت.بەڵێ ئامانجەکەیان سەریگرت وئەنجامەکەشیمان بینی کەچۆن گۆڵی سیاسی ویاساییان لەکورد کرد،لەبەرانبەریاندا  دادوەرە کوردەکان نەیان توانی ڕێگری بکەن وهیچیان بۆنەکرا.
ئەندامەکانی ئەنجوومەنی دادگا: ٩ ئەندام لەخۆ دەگرێ:14 ساڵە دادگاكە بەبێ یاسایەكی تایبەت كاردەكات ، دەسەڵاتی تەواوی شیكردنەوە و تاووتوێ کردنی دەستووری هەیە.
دەسەڵاتی رەتكردنەوەی بڕیارەكانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقی هەیە.
هەروەها بڕیارەكانی بەهیچ شێوەیەک قابیلی تێهەڵچوونەوە نییە.
ئەگەرسەربەخۆیی دادوەری بریتیبێت لە رێچکەیەک کە پێویستدەکات بڕیارەکانی دادوەری بێلایەنانە بن و نابێت بکەونە ژێر باری لقەکانی تری حکومەت یان بەرژەوەندیە تایبەتەکان یان کەسانی سیاسی.
ئەوە ئەم دادگایە کە جێی ئومێدی گەورەی سەرجەم عێراقیەکان بوو بە کوردیشەوە،نەک هەر ئەم پێناسەیە نایگرێتەوە بەڵکو خۆی خزاندە زاوێیەکەوە نیشانەی پرسیاری لەسەر خۆی دانا، بەوەی کە دەسەڵاتەکەی خۆی وابچووک کردەوە لە ئێستادا لە پیش چاوی عێراقیەکان بەتایبەتیش کورد وەک فەرمانگەیەکی ئاسایی دەردەکەوێت،چونکە کەوتە ژێر ڕکێفی داواکاری خەڵکانی تائفی کە ئەمە کاری دەزگایەکی گەورەو ئومێد بەخشی وەک دادگایەکی گەورەی عێراق نیە،بەتایبەتیش ئەم بڕیارەی دوایی کە لەدژی هەرێم داییان، کە لەسەر داوای سەرەک وەزیرانی عێراق عبادی ئەمری پێکردن بە ڕەتکردنەوەی گشتپرسی لەهەرێمی کوردستان، لەئێستادا ئەم دەزگا گرنگە متمانەی خۆی لەدستداوەوبە تایبەتی لای هەرێمی کوردستان.
دەرکردنی بڕیارێکی وا دژ بەهەرێمی کوردستان خۆی لە خۆیدا بڕیاری کۆتایی پێهێنانی سیستەمی فیدراڵیە لەعێراق وگەڕانەوەیە بۆ چوارگۆشەی یەکەم.


PM:01:38:20/09/2017
زیاتر ...
تەرمی سەرۆک تاڵەبانی لەنێوان کێشمەکێشی ئاڵای کوردستان وعیراقدا
مانۆڕی سەربازی
دادگای فیدراڵی شکستی بە سیستەمی فیدراڵی عێراق هێنا
هەڵبژاردن و مەترسی لە ئەتککردنی دیموکراسی
هێزی ریفراندۆم بەبێ پاڵپشتی یاسا
مادەهۆشبەرەکان بەرەیەکی تری شەڕ!
لەسەردەمی قەیراندا مەرج نیە هەموو دزەکان دزبن
داتایەکی مەترسیداری کەیسی گەندەڵی.!
ڕیفراندۆم لەبەردەم بە حیزبی کردن وشەخسەنەکردندا !
هێرش بۆسەر ڕۆژنامەنوسان خەریکە دەبێت بەدیاردە!
شەڕی موسڵ پێچەوانەی یاسای مرۆڤ دۆستانەی نێودەوڵەتی بوو
تکایە تەنگەژەی سیاسی بە هەڵەی یاسایی چارەسەرمەکەن..
ئاستەنگەکانی بەردەم ڕیفراندۆم...
بێ گوێدانە یاساکانی جەنگ پێدەچێت هەڵەکان دووبارەببنەوە..
هەرێم لەکوێی دادپەروەری دایە.؟!
12345678