سیناریۆکانی بەردەم شەڕی دژ بە گەندەڵی لە عێراق

گۆڤاری "فۆرین پۆلیسی" لە ڕاپۆرتێکدا ئاماژە بەوە دەکات کە چارەنووسی پرۆسەی چاکسازی و دژایەتیکردنی گەندەڵی لە عێراق، ڕاستەوخۆ بەستراوەتەوە بە توانای حکومەت بۆ دروستکردنی هاوسەنگی لە نێوان جێبەجێکردنی یاسا و بەرگەگرتنی فشارە سیاسییەکاندا. گۆڤارەکە سێ سیناریۆی سەرەکی بۆ داهاتووی ئەم دۆسیەیە دەخاتە ڕوو:

١. سیناریۆی یەکەم: ڕووبەڕووبوونەوەی گشتگیر (مەترسی لەسەر سەقامگیری)

لەم حاڵەتەدا لێکۆڵینەوەکان پەرە دەستێنن و تەواوی گەندەڵکاران لە هەر پلە و پۆستێکدا بن دەگرنەوە، لەگەڵ هەوڵدان بۆ گەڕاندنەوەی سەروەت و سامانە دزراوەکان. ئەم هەنگاوە پێگەی جەماوەریی حکومەت بەهێز دەکات، بەڵام لە هەمان کاتدا ڕەنگە سەقامگیریی سیاسیی وڵات بخاتە مەترسییەوە.

٢. سیناریۆی دووەم: پاشەکشە و دووبارەبوونەوەی ڕابردوو (ساردبوونەوەی شەقام)

ئەمەش بە جێبەجێکردنی سزاکان تەنها بەسەر ژمارەیەکی کەم و دیاریکراو لە تۆمەتباراندا دەبێت، لە کاتێکدا چاوپۆشی لە تێوەگلاوانی دیکە دەکرێت. دەرەنجامی ئەمە سستبوونی متمانەی هاوڵاتییان دەبێت بە جدیبوونی پرۆسەی چاکسازی.

٣. سیناریۆی سێیەم: هەنگاوی سەرەخۆ و وریایانە (نزیکترین سیناریۆ لە ڕاستییەوە)

ئەم بژاردەیەی کە پڕشیکارترینە، پشت بە فراوانکردنی قۆناغ بە قۆناغی لێکۆڵینەوەکان دەبەستێت. لێرەدا حکومەت هەوڵ دەدات خۆی لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆ لەگەڵ سەرکردە باڵاکان و ناوەندە بەهێزەکانی دەسەڵاتی سیاسی بەدوور بگرێت.

تێبینی و خاڵە سەرەکییەکانی ڕاپۆرتەکە:

پاراستنی هاوسەنگی: بەردەوامبوونی لێکۆڵینەوەکان بەم شێوازەی ئێستا، یارمەتیدەر دەبێت بۆ هێشتنەوەی هاوسەنگییە سیاسییەکان و لە هەمان کاتدا بەردەوامبوونی فەرمانی دەستگیرکردنی تۆمەتباران.

مەرجەکانی سەرکەوتن: سەرکەوتنی ڕاستەقینەی ئەم پڕۆژەیە پێویستی بە پاڵپشتیی جدیی دەسەڵاتی دادوەری و دامەزراوە ئەمنییەکان هەیە، لەگەڵ خۆڕاگرتنی حکومەت بەرامبەر فشارەکان.

هەڵوێستی ڕای گشتی: سەرەڕای ئەوەی هاوڵاتییانی عێراق هێشتا پشتگیری لە دژایەتیکردنی گەندەڵی دەکەن، بەڵام جۆرێک لە گومان لای شەقام دروست بووە؛ چونکە تا ئێستا لێکۆڵینەوەکان تەنها بەرپرسانی پلە دوو و سێیان کردووەتە ئامانج و نەچووەتە سراغی "گەورە گەندەڵکاران" و سەرکردە باڵاکان.




PM:02:34:11/07/2026