ئامادەكردنی: نامۆ مجید – سەرۆكی رێكخراوی ئیرۆ
لێکۆڵینەوەیەکی نوێی نێودەوڵەتی، کە لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە پشتیوانی کراوە، پشتڕاستی دەکاتەوە کە چینی ئۆزۆن، ئەو پارێزەرەی زەوی کە لە تیشکە سەروو وەنەوشەییە زیانبەخشەکانی خۆر دەمانپارێزێت، لەسەر ڕێگای تەواوبوونی چاکبوونەوەیە و چاوەڕوان دەکرێت لە داهاتوویەکی نزیکدا بگەڕێتەوە بۆ ئاستی پێش ساڵی 1980.
دەستکەوتێکی گەورە بۆ ژینگە:
ڕاپۆرتەکە، کە هەموو چوار ساڵێک لەلایەن لیژنەی زانستی هەڵسەنگاندنی ئۆزۆن بڵاودەکرێتەوە، ئاماژە بەوە دەکات کە قەدەغەکردنی بەکارهێنانی ماددە کیمیاییەکانی کلۆرۆفلۆرۆکاربۆن (CFCs)، کە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە فێنککەرەوە و سپرای و ئامێرەکانی ئاگرکوژێنەوەدا بەکاردەهاتن، سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەست هێناوە. پرۆتۆکۆلی مۆنتریال، کە لە ساڵی 1987 واژۆ کرا، بە یەکێک لە سەرکەوتووترین ڕێککەوتنە ژینگەییە نێودەوڵەتییەکان دادەنرێت.
خشتەی چاکبوونەوەی چینی ئۆزۆن:
بەپێی پێشبینییەکانی لێکۆڵینەوەکە:
تا ساڵی 2045: چاوەڕوان دەکرێت چینی ئۆزۆن لەسەر ناوچەکانی ناوەڕاستی زەوی بە تەواوی چاک بێتەوە.
تا ساڵی 2066: چینی ئۆزۆن لەسەر جەمسەری باشوور، کە گەورەترین کونی تێدا دروست ببوو، بە تەواوی چاک دەبێتەوە.
تا ساڵی 2040: چینی ئۆزۆن لەسەر جەمسەری باکوور بە تەواوی چاک دەبێتەوە.
کۆتایی بە مەترسییەکان دێت:
مێگ سیکی، سکرتێری جێبەجێکاری سکرتاریەتی ئۆزۆن لە پڕۆگرامی ژینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان، ئاماژەی بە گرنگیی ئەم دەستکەوتەدا و ڕایگەیاند: "کاریگەری پرۆتۆکۆلی مۆنتریال بۆ ژیانی مرۆڤایەتی لە ژینگەیەکی سەلامەتدا زۆر گەورەیە." کونی ئۆزۆن لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو دۆزرایەوە، کاتێک بەکارهێنانی ماددەی CFCs گەیشتە لووتکە. ئەم کونە مەترسی گەیشتنی تیشکی سەروو وەنەوشەیی زیانبەخشی بۆ زەوی زیاد دەکرد کە دەبووە هۆی شێرپەنجەی پێست، کێشەکانی چاو و لاوازبوونی سیستەمی بەرگری لەش.
چارەسەرکردنی سەرپێچییەکان و ئاگادارکردنەوە لە مەترسییە نوێیەکان:
ڕاپۆرتەکە باسی ئەوەش دەکات کە بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی و پاشان کەمبوونەوەی دووبارەی گازەکانی CFC-11 (کە لە ساڵی 2018 بە شێوەیەکی نایاسایی لە ڕۆژهەڵاتی ئاسیا، بەتایبەتی لە چین، بڵاودەبوونەوە) نیشانەی پابەندبوونی جیهانییە بە قەدەغەکردنەکان.
لێکۆڵەران هۆشداریش دەدەن لە هەندێک پڕۆژەی ئەندازیاریی جیۆلۆجی کە لەوانەیە کاریگەری نەرێنی لەسەر ئۆزۆن هەبێت. بۆ نموونە، پێشنیاری "بەڕێوەبردنی تیشکی خۆر" کە بریتییە لە بڵاوکردنەوەی گۆگردیلە (دایۆكسایدی گۆگرد) لە بەرگەهەوادا بۆ کەمکردنەوەی پلەی گەرمی زەوی، لەوانەیە ببێتە هۆی کەمبوونەوەی چینی ئۆزۆن، بەتایبەتی لە ناوچە خولگەییەكان . دەیڤید فایهێی، هاوسەرۆکی لیژنەی زانستی هەڵسەنگاندنی ئۆزۆن، ڕوونیکردەوە کە "بڵاوکردنەوەی گۆگردیلە لە ستراتۆسفێردا بۆ کەمکردنەوەی گەرمبوون، بەشێوەیەکی خراپ کاریگەری لەسەر ئۆزۆن دەبێت."
لەکۆتاییدا، ئەم سەرکەوتنە لە چاکبوونەوەی چینی ئۆزۆن نموونەیەکی درەوشاوەیە کە چۆن کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەتوانێت بە هەوڵی هاوبەش، چارەسەر بۆ کێشە ژینگەییە گەورەکان بدۆزێتەوە و هیوایەک بە مرۆڤایەتی دەبەخشێت بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانەکانی دیکەی وەک گۆڕانی کەشوهەوا.