خراپترین یادکردنەوەی شارەکان یادکردنەوەی کەلاوەیە، یادکردنەوەی بێمانایە بۆ گروپێک وەبەرهێنی دەستڕۆشتوو، بۆ وەبەرهێنانێکی بێمانا، وەک یادی ٢٤٠ ساڵەی سلێمانی و شارەکانی تر، کۆمیدیاکە ئەوەیە ٢٤٠ وەبەرهێنەرت هەڵتۆقاندبێ و ٢٤٠ پڕۆژەی دڵگیرو دانسقەو ستراتیژیت نەبێ، بەڵام وەبەرهێنت هەبێ ٢٤٠ کریدت بانکی نهێنی هەبێ لەم وڵات و ئەو وڵات لەسەر حسابی خەڵکی و موڵکی گشتی، ئینجا شعورت ڕێگەت بدات هەڵپەڕیت و جلی کوردی لەبەربکەیت، پیرۆزبایی بکەیت و ڕۆژانە بەبەرچاوتەوە ئاستی پیسپوونی کەش و هەواو ژینگەکەت زیادبکات، ڕوبەری سەوزایی و هەناسەدانی شار داگیربکرێ، نەخۆشیەکانی ئۆتیزم و بیرکۆڵ و تالاسیماو شێرپەنجە هەڵکشێ بۆ سەرەوەو فەوزاو داگیرکاریش بەردەوام بێ.
گەر یادی شارەکان بەرز ڕادەگرن و یادی جوانیەکانی دەکەنەوە، هەرچی زووترە چاکسازیی ڕیشەیی بکەن لە زیادەڕەوی و داگیرکاریی دۆنم و زەوی و سێکتەرە عەقاریەکان و موڵکایەتی گشتی و ئەوەندە وەبەرهێنی ساختەو پاتاڵ، وەبەرهێنی وەکیل، خۆیان نەکەن بەخاوەنی شار، باچیتر سپۆنسەری ڤیستیڤاڵی یادکردنەوەکان نەکەن بۆ خۆبەفریشتەکردن و شاردنەوەی فەزاحەتەکانیان.
پەیوەندی نایاسایی وەبەرهێنەر بە یاساکانی وەبەرهێنانەوە تائەوپەڕی ئیحتیکار ڕۆشتوە، سێگۆشەی «وەبەرهێنەرو وەبەرهێنان و کۆمپانیاکانی حیزب» لەدەورانی خۆیدایە بۆ تێکدانی شارو بازدانێکی خراپی خانە شێرپەنجەییەکانی موڵکداریی هەیە، دواتر واژوی سەڵاحیەتی تێپەڕاندنی ڕێکارە ئیداریەکان بە حکومەت دەکەن و ئیدی خەڵک وادەزانن حکومەت خۆی سەرەڕمی مافیاکەیە لەکاتێکدا وانیە، کۆمەڵێک یاساو فێڵی یاسایی لەبەرژەوەندی چەندکەسێکی موفتخۆرو دەڵاڵ، دەرگای بۆخراوەتە سەرپشت.
یەکەم کاری حکومەتی ئایندە، دەبێ دەڵاڵەکان بەسزابگەیەنێت کەحکومەتیان ناشیرین کردوە، ئینجا ئەو دامەزراوە شکڵی و فەرمانگانە بگۆڕێت، کە بەدرێژایی ئەو هەمووساڵە تەنها سەدکەس لێی سوودمەندبون و ملیۆنان تاکی فەرمانبەرو مامۆستاو ڕەش و ڕووتی ئەم وڵاتەی دوچاری برسێتی و ناڕەزایەتی کردۆتەوەو بۆتە بارێکی قورس بۆ سەرشانی حکومەتی هەرێم و خودی سەرۆک وەزیرانەوە.
لەئایندەی نزیک ئەگەر حکومەت ڕیفۆرم و گەشەپێدان و بنیادنان و دادپەروەری کۆمەڵایەتی و وەبەرهێنانێکی دروستی دەوێت، گرنگە؛
* یاسای پاراستنی مافی هاوڵاتی (حقوق المواگن أو حقوق الدولە) بپارێزێت بەیاسای توندوجێگیرو بەربگرێت لە مۆنۆپۆڵکردن و تەجاوەزی موڵکایەتی و ئیستیسمار (الاستپمار أو الإحتكار فی العقار) بۆ گروپێکی بچوکی دەستڕۆشتوو، ئەوە حکومەت نیە خەریکی ئیحتیکارە ئەوە ئەو گروپە خشۆک و تەماحبازەیە ژووری بەرپرسەکان شارەزان، لە کەین و بەینەکان تێدەگەن، ڕەشوەچی ئەزمووندیدەن، هەولێرو سلێمانی ماڵی خۆیانە، دوو زۆنیی نازانن چییەو دووئیدارەیی بەس بۆ هەژارەکان و پێشمەرگەیە، دەستیان ناوەتە قوڕگی یاساکانی وەبەرهێنان لێرەو لەوێ، سەدان کاری نایاساییان بۆ چۆتەپێش، بوونەتە ئەولادی ناشەرعی و میراتگری حکومەت و بەڵگەی زۆر هەیە لەم بارەیەوە.
* گرنگە یاسای توند بگیرێتەبەر دژی بەهەدەردان و تاوانکاریی ژینگەیی و جینۆسایدی موڵکە گشتیەکان، نەک کارئاسانیکردن بۆ ئەو تاقمە ئەولادەی نازانرێت چۆن و بەچ پێوەرێک تەخشان و پەخشان بەزەویەوە دەکەن، وەبەرهێن هەیە، موڵکی گرانبەهای بەناوی خزمەتکردن و وەبەرهێنان و نیشتەجێکردنەوە بەئاسانی و نێوەندگیر وەرگرتوە بۆ ڕۆشنبیران و چین و توێژەکان و فەرمانبەران و ساختەکاری زیرەکانەی تێداکردوە، فرۆشتنەوەو دەڵاڵی پێوەکردوە لەبەرژەوەندی چەند کەسێک و خەڵکی بەشمەینەتیش ئەبێ ڕاکات بەشوێنیاندا، ئێستا بەس مەلاو پێشمەرگە سیتی و پڕۆژەی نیە!
* گرنگە ئەگەر یادی شاردەکەنەوە، یاساو حورمەتی دەستە کارگێڕییەکان نەخرێنە خزمەتی کۆکردنەوەی سەروەت و سامان بۆ وەبەرهێنەرو ئەولادەکانیان، زەویە گرانبەهاکان نەکەن بەقوربانی بۆ چەند سیاسیەکی کۆن و بازرگان و وەبەرهێنێک کە هیچ سەنگ و قورساییەکیان نەماوە لەکۆمەڵگادا، یەک پرۆژەی جوانیان پێشکەشی ئەم وڵاتە نەکردوە، بەداخەوە بوونەتە سەفیری تاڵانیی و ملیاردێر بەسەر شانی حکومەت و بەردەوامیشن لەسەر ساختەکاریەکانیان.
* لە کوێی یاساکانی وەبەرهێناندا، مافی خەڵک و بەرژەوەندیەکانیان پارێزراوە؟ سادەترین ماف، تاپۆکردنی یەکەکانیانە کەبەپارەی گیرفانی خۆیان کڕیویانەو وەبەرهێن بۆ ئەو بڕە ڕسوماتە عەقاریەی خۆی کەلەکاتی کڕین و فرۆشتندا وەک نوسینگانە دەستی دەکەوێ تاپۆی ناکات بۆیان، سەرباری ئەوە ئاوو کارەبای نیشتیمانیان نیە.
* باشە ئەو هەموو سیاسی و وەبەرهێنەرە چییە دەستیان ناوەتە دەستی یەک و لەتەنیشت یاسا نەرم و شلەکاندا دەوڵەمەندبوون و دەسەڵاتیان پێدراوە؟ هەزاران دۆنم زەوی و شاخ و چیاو دۆڵ و دەشتایی وەردەگرن و دەیفرۆشنەوە، سەدان دۆنم زەوی نایاب وەردەگرن و دەیکەن بەپڕۆژە، کام دەسەڵاتی خانووبەرە ڕێگەی پێداون ڕەگەزی زەوی بگۆڕن بۆ نیشتەجێبوون، ڕەگەزی زەوی بەردەڵان و کشتوکاڵی و پیشەسازی و گەشتیاریی بگۆڕن بۆ تەلاری بازرگانی و نیشتەجێبوون، چۆن دەتوانن گرانبەهاترین زەوی لە دڵی شارەکاندا کە ڕوبەری ژینگەییە بۆ هەناسەو سەوزایی و باخچە، بەو بەلاشیە وەرگرن و بیفرۆشنەوە بە بازرگانەکان، کێ ڕێگەپێدان و (تسهیل أمور) یان بۆدەکات لەناو حکومەت و بۆتە سەفیری بەرتیلخۆریی.
* موڵک و زەوی پەروەردەو شارەوانی و ناوچەی پیشەسازیی و باخچەو سەوزایی و غابات و لەوەڕگاو پاوەنی سەردەمی مەلەکیەت چۆن و بەچ یاسایەک دەگۆڕن بۆ نیشتەجێ بوونی بازرگانی، کێ لەپشتەوەی ئەو جۆرە وەبەرهێنەرەیە، وا چەندجارێک ماستەرپلانی سیتیەکانیان بۆ دەستکاری دەکەن و ڕەگەزەکەی دەگۆڕن، چۆن بنکەی تەندروستی و مزگەوت و قوتابخانەو جێگای پارک و باخچەی ناو سیتی دەکەن بە پڕۆژەی بازرگانی و بەنزینخانەو پەیمانگای ئەهلی لەبەرژەوەندیی وەبەرهێنەران ئەوانە کێ دەیکات؟
* بەرپرسی گەورە نەبێت چۆن جورئەت دەکەن مۆڵەتی تەواونەبووی پڕۆژە بفرۆشنەوە، ناوەکەی بگۆڕن، تاپۆ بۆ پڕۆژەی تەواونەکراو وەربگرن و ناوەکەی بگۆڕن بۆ سێکتەری جیاواز لە مەلەوانگەو کافێ بۆ قوتابخانەو سیتی، دواتر لەئاستی بەرزیشدا پێشوازیان لێبکرێت وەک پاڵەوانی بنیادنان و گەشەسەندن و پێشخستنی ئابوری وڵات.
دەبێ حکومەت لەبری چاودێریی و پرسینەوەو بەدواداچوونی سادە لەمەودوا سزای توندی هەبێت بۆ وەبەرهێنی ساختەو پشتەوەی وەبەرهێنەکان و کەشفیان بکات و بزانێت چ پاڵەوانێک خۆی حەشارداوەو ملیۆنان دۆلاری کاش و وشکە لەژێرەوە وەردەگرێت بۆ ڕاییکردنی مامەڵەکان، پێویستە سیستمی پێدانی ئەرازی و یاساکانی مۆڵەتی وەبەرهێنان و تاپۆو خزمەتگوزاریی گشتی و تۆماری خانوبەرەکان و شارەوانی دووبارە هەموارو ڕێک بخرێتەوە، چاوپۆشی نەکرێت لە پڕۆژەی نایاسایی و سەقەتی هەندێک وەبەرھێن، لەپێناو سپیکردنەوەی پارەو دەستکاری نەخشەو سایت پلان و وەرگرتنی زەوییە بۆش و گۆشەکان لە ناو سیتیەکان کەسەدان بەڵگە هەن بۆ ئەم ئابڕووچوون و سکانداڵانە.
تاکەی خەڵک گیرۆدەی تەماحکاریی تیمساحئاسای ئاغای وەبەرهێن بێت و ملکەچی بێت و یاسای وەبەرهێنەرانیش پشتگیری بکات و دەستخۆشی لێ بکات و بەردەوام بانگهێشتیان بکات بۆ ڤیستیڤاڵەکان، دەی ئەو فەوزایە کێ لێی بەرپرسەو بۆڕایناگرن تا چیتر خەڵک ناڕازیی نەبێت لەجەوهەری کاری حوکمڕانی و ئەوەندەش بەگومان نەبێت لە کارەباشەکانی حکومەت.