ئێستاش بە قسەی بکەن هەر زەریفە!

ئاریان فەرج

خۆبەڕێوەبەریی سێ دەیەی ڕابردووی هەرێمی کوردستان، جیا لەوەی ئیمتیحانی شایستەیی گەل و سەرکردایەتییە سیاسییەکەی بوو، لەسەر ئاستی عێراق و بگرە ناوچەکەش وەک ئەزموونێکی دیموکراتیی پێشەنگ چاوی لێ دەکرا؛ لە دوای ٢٠٠٣ـەوە چاوەڕوانییەکان وابوون کە بەغدا و باقی عێراق لە کوردستانەوە وانەی دیموکراسی، ئەزموونی دامەزراوەسازی و گەشەپێدان فێربن، هەرواش بوو؛ چونکە هەنگاوی باش و قۆناغی گرنگمان لەو کاروانەدا بڕیبوو.

بەڵام لە ئێستادا، نە ڕەشبینی و نە زێدەڕۆییە گەر لەگەڵ خۆمان ڕاستگۆ بین و دان بەو ڕاستییە تاڵ و بەئازارەدا بنێین، کە پارادۆکسەکە خەریکە پێچەوانە دەبێتەوە و بەداخەوە هەولێر و بەغدا خەریکە لە هاوکێشەکەدا جێگۆڕکێ دەکەن:

لە کاتێکدا لە بەغدا، سەرباری دەرهاویشتەکانی شەڕی ناوچەیی و فشاری دوولایەنە لەسەر نوخنە سیاسییەکەی، کەچی جووڵەیەکی سیاسیی چالاک و دینامیکی و پەرلەمانێکی کارا لە ئارادان، حکومەتێکی نوێی بەرمەبنای دەستاودەستی دەسەڵات و پیادەکردنی ئیستحقاقی هەڵبژاردن لەسەر کارە کە کۆمەڵگەی نێو دەوڵەتی ستایشی کار و بڕیارەکانی دەکات؛ کەچی لە هەرێم، پرۆسەی سیاسی تووشی چەقبەستووییەکی سەخت، ئیفلیجبوونی دامەزراوەکان و قەیرانی شەرعیەتی دیموکراتی هاتووە، کە نەک هەر متمانەی خەڵکی خۆمانی بە پرۆسەی سیاسی لاواز کردووە، بەڵکو خەریکە دۆستانی دەرەکییشمان بە یەکجاری لێ نائومێد دەکات.

لە کاتێکدا لە بەغدا کار بۆ بەهێزکردنی دەسەڵاتی دامەزراوەیی، قەتیسکردنی چەک لە دەستی دەوڵەت و کۆتاییهێنان بە دیاردەی میلیشیایی دەکرێت، لە هەرێم بەهۆی یەکنەگرتنەوەی هێزی پێشمەرگەوە، خەریکە بەهانە دەکەوێتە دەست ناحەزانی کورد ڕێگە بەخۆیان بدەن زماندرێژی و ناماقوڵیی بەرامبەر پێشمەرگە بکەن و گومانی ناحەق بخەنە سەر شەرعیەتی چەکی پیرۆزی دەستی.

لە کاتێکدا هێزە سیاسییەکانی دوو پێکهاتەکەی دیکەی عێراق (سوننە و شیعە)، بۆ بەرژەوەندی پێکهاتەکانیان، لە هاوپەیمانی و چوارچێوەی کۆکەرەوەدا، دەستیان خستۆتە دەستی یەک، کەچی کوردەکە پەرتەوازە و لێکدابڕاو و بێ چەترە، بە پەرلەمانێکی ناکارا، دانەمەزراندنی حکومەتی پێکەوەیی و قووڵبوونەوەی ناکۆکیی حزبەکانەوە گیرۆدەیە، ناکۆکییەک کە تا دێت دیمەنی هەرێم کاڵ و کاڵتر و دیمەنی زۆنە حزبییەکان تۆخ و تۆختر دەکاتەوە و خەریکە ئەو (سفر ئیدارە)یەی کاتی خۆی سەرۆکی هەرێم هەمووانی لێ هۆشدار کردەوە، دەبێتە واقع.

لە ڕاستیدا، ئەم پارادۆکسە تاڵە( چەقبەستنی هەولێر و داینامیکیەتی بەغدا)، لەپڕ هەڵنەتۆقیوە؛ بەڵکو ئەنجامی پێشبینیکراوی چەند ساڵ بەخێوکردنی ناکۆکی و عینادی سیاسی، پشتکردنە یەکدی و پشتی یەکترشکاندن، خۆقەتیسکردن لەناو پەرژینی تەسکی حزبایەتی و گیرخواردنە لە ململانێی زۆنایەتیدا کە دواجار متمانەی نەهێشت و کێبڕکێی دیموکراتی گۆڕی بۆ پەکخستنی دامەزراوە فەرمییەکان.

ڕوون و ڕەوان و ڕاشکاو: ئەگەر چەند ساڵ لەمەوبەر بانگەوازە بەردەوامەکانی سەرۆکی هەرێم بۆ پێکهاتن و یەکدەنگی بەهەند وەرگیرابان؛ ئەگەر لێرە نەرمی نواندن، بۆ یەکتر داشکاندن و ئیدارەی ژیرانەی ناکۆکییەکان، لە بەغداش پێکەوە پێداگرتن لەسەر مافی کورد و هاوگوتاری و یەک تیمی ببوایە مێتۆد؛ دۆخەکە قەت بەم ئاڕاستەیەدا نەدەڕۆیشت.

پێویست بوو هۆشداری و ئامۆژگاریی دۆستانی دەرەکی بەهەند وەربگرین کە پێیان گووتین: ئەم هەرێمە بۆ ئەوەی بمێنێت، دەبێت بیپارێزین. پێویست بوو گوێ لەو دیدگایە بگیرێت کە زۆری هاوار کرد: پێگەی بەهێزی هەرێم بەرهەمی یەکگرتنە، بۆیە لێکترازانی ناوخۆیی درێژخایەن بۆی هەیە تا ئاستی لەبەین بردن، ئەو پێگەیە لاواز بکات.

ئێستاش کە لە ئاستانەی گۆڕانکاری و قسەوباسی تازەداین و شتی نوێ لە گۆڕێدایە، هەر دیسانەوە تاقە ڕێگای ڕێگەگرتن لە داخورانی دەستکەوتەکانمان، کردنەوەی گرێکوێرەی دۆخی چەقبەستوومان و تەئمینی ئایندەی قەوارەکەمان، بەدەنگەوەچوونی پەیام و بانگەواز و هەوڵەکانی دوێنێ و ئەمڕۆی سەرۆکی هەرێم و دڵسۆزانی وڵات و گەڕانەوەیە بۆ عەقڵانییەتی سیاسی.

هێشتاش دەرگە و دەرفەتی ڕاستکردنەوەی هاوسەنگییەکە و گێڕانەوەی هەرێم بۆ پێگە پێشەنگەکەی جارانی خۆی واڵایە و هێشتاش نەچووە بچێ، بۆیە: ئێستاش بە قسەی بکەن هەر زەریفە!


06/06/2026




وتارەکانی تری نوسەر