کۆنگرەیەک بۆ نەتەوە، یان کۆنگرەیەک بۆ نیشتمان..؟

شوان محه‌مه‌د
لە درێژەی ئەو کۆنگرانەی گرێی دەدات، بۆ ماوەی دوو رۆژ لە سلێمانی کۆنگرەی نەتەوەی کورد لەژێر ناونیشانی " راوێژی یەکێتی نەتەوەی باشووری کوردستان" کۆنفرانسێکی تر لەسەر پرسە هەنووکەیەکانی ئەمڕۆی کوردستان، ساز دەکات، ئەوەی بەدی دەکرێت پرسی ئەم زنجیرە کۆنفرانسانە کێشەیەکی گەورەی هەیە، ئەویش کێشەی نیشتمانە.

کۆنگرەی نەتەوەیی کورد لە ساڵانی رابردوودا ناو بەناو کۆنگرەی لەم شێوەیەی بەستووە، بەڵام ئەوەی هەستدەکرێت لە رووی وتار و لە رووی کرداریەوە، ئیفێکت و رەنگدانەوەی ئەوتۆی لێنەکەوتۆتەوە کە کاریگەری لەسەر هەر چوار پارچەی کوردستان بە دیوی ناوخۆ و بە دیوی دەرەوەدا لێکەوتبێتەوە.

هەر رێکخراو کۆڕ و کۆبوونەوەیەکی سیاسی کە بۆ ماوەیەکی زەمەنی کاری کرد و نەیتوانی کاریگەری لەسەر واقیع دروستبکات، بەدڵنیایەوە ئەوە کەموکوڕی لە جومگەیەک، یا پانتایەکی ئەو رێکخراوەدا هەیە، بگرە ئەگەر هەر دووبارە بوەوەو چارەسەرنەکرا، ئەوا دەبێتە قەیران، ئەوەی لە کۆنگرەی نەتەوەیی کوردا بەدیدی دەکرێت لەوە دەرچووە، کە تەنها کەموکوڕی بێت لە دید و ژیانی ئەو رێکخراوەدا، بەڵکو بۆتە قەیران.

کۆنگرەی نەتەوەیی قەیرانی کرانەوە و دیموکراسی هەیە. 

قەیرانی کرانەوەی هەیە، ئەو کۆنگرەیە لەسەر ئاستی کۆمەڵگا بەدرێژایی چەند ساڵی رابردوو نەیتوانیووە لە چوارچێوەی نەتەوەی کورد قوتاربێت و ببێتە کۆنگرەی جڤاتی کۆمەڵگا بە هەموو ئاین و ئەتنیە جیاجیاکانەوە، دەتوانرێت بوترێت نەبۆتە کۆنگرەی هەموو نیشتمان، هەموو ئەوانەی هاوبەشن لە خاکی نیشتمانی کوردستان، بگرە بە ئێستاشەوە کۆنگرەی کوردان و چالاکوانە سیاسیەکانە، تا ئەندازەیەکی بەرچاویش کۆنگرەی ئاراستەیەکی فیکریە لە کوردستاندا، دەتوانرێت بوترێت: کۆنگرەیەکی پلوراڵی نیشتمانی نییە.

لەو روانگەیەوە ئەگەر کۆنگرەی نەتەوەیی کورد بکەین بەقەد باڵای ئەو پێشکەوتنانەی بزووتنەوە سیاسی و جەماوەرەیەکانی هەندێک پارچەی کوردستان بەخۆیانەوە دیووە، هەستدەکرێت کاڵا بەقەد باڵا نییە، چوارچێوەیەکە کە پێ بەپێی واقیع ناڕوات،  دواکەوتووترە لە واقیعی جڤاکی لە باکوری کوردستان، لە کاتێکدا هێزگەلێکی وەک پارتی دیموکراتی گەلان " هەدەپە" بۆتە چەتری گەلانە بە هەموو جیاوازیەکانیانەوە.. دواکەوتووترە لە کانۆتەکانی رۆژئاوا، کە لەو چوارچێوە تەسکە نەتەوەییەکە دەرچووەو بەدیددێکی فراوانتر و گەورەتر تەماشای جیهانی دەوروبەری دەکات و، زۆرێک لەهێزگەلە جیاوازەکان جێگای خۆیان لەدامەزراوەکانیدا کردۆدتەوەو، لە کۆمەڵە فۆرمێکی نوێدا کۆبوونەتەوە کە بۆتە چەتری جیاوازیەکانیان، بەڵام هەرچی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردە، نە بەقەد باڵای واقیعە و، نەتوانیوویشیەتی هەنگاوێک بۆ پێشەوە بنێت.

کۆنگرەی نەتەوەی کرد، کێشەی دیموکراسی هەیە، پێناسەیەکی دیموکراسی لە ئەنجامدا ئەوە نییە کە بەهۆی جیاوازیەکانمانەوە لەیەک دابڕێین و هیچ یەکێتیک کۆمان نەکاتەوە، لە دیموکراسیەتدا چەندە جیاوازو لەیەک دووربیت، لە ئەنجامدا هەردەبێت یەکێتیەکی ئارەزوو مەندانەی فرە رەنگ کۆت بکاتەوە، ئەمە بۆ ناو رێکخراوێک راستە، هەروەک چۆن بۆ گەلان و وڵاتانیش لەسەر ئاستی جیهانی راستە، کاتێك کۆدەبنەوەو دیدو بەرژەوەندییە جیاوازەکان رێک و یەکدەخەن، هەربۆیە دەبێت لەسەر ئاستی نیشتمانیش بەهەموو جیاوازیەکانمانەوە، چوارچێوەیەک هەبێت پرسە هاوبەشەکان لەخۆی بگرێت و، کۆی بکاتەوە، بەڵام ئەوەی بەدیدەکرێت لە کۆنگرەی نەتەوەیدا ئاراستەیەک لەناو کۆنگرەدایەو، ئاراستەیەکی تریش لەدەرەوەی کۆنگرە، کە ئەم دوو ئاراستەیە نەک پێکەوە هەڵناکەن، بەڵکو دژی یەکیشن.

کۆنگرەی نەتەوەیی کورد، بەم جیهانبینی و وتارەوە ناتوانێت ببێتە چوارچێوەیەکی کراوەو دویموکراسی لەخانە بچووکەکانی کۆمەڵگاوە بۆ سەرەوەو ببێتە ئاوێنەی هەموو کۆمەڵگای کوردستانی، هەربۆیە پێشئەوەی هەر هەنگاوێکی نوێ لە ئایندەدا بنێن، دەبێت خۆیان بخەنە بەردەم تیشکی رووناکی هەڵسەنگاندنێکی جدی، ئەگەر نا، ئاوا نابنە کۆنگرەی نیشتمان، بەڵکو وەک ئێستا کۆنگرەی " یەکێتی نەتەوەیی" دەبن.        


26/01/2018