نەتەوە بەوە پێشناکەوێ خودشەیداییی \نارسیسیزمی پێشبخات و شۆڤێنیزمی هەندێک لە خوێندەوارەکانی تێر بکا، بەڵکو بەوە پێشدەکەوێ روبەڕوی ناشیرینییەکانی خۆی ببێتەوە.
نەبونی عەدالەتی ئابوری و کۆمەڵایەتییە نەتەوە وێران و پارچە دەکات، نەک نەپۆشینی جلی کوردی.
پێشنەکەوتنی زانست و زانکۆ و پەرەوەردە و تەندروستییە وا دەکات نەتەوە کەلتورەکەی پاشەکشە بکا و نەخۆش بکەوێ، نەک زیاتر تێکەڵبونی لەگەڵ نەتەوە دراوسێکانی.
نەبونی دامەزراوەی دیموکراسی و پێشکەوتنی حوکمی قانون و نەبونی سەرکردایەتییەکە کە بڕوای بە دیموکراسی و نەتەوەسازی نییە کە وا دەکات نەتەوە بێهێز و لاواز بێ، نەک ئەوەی کورد دەبێ فاشیست بێ تا وەک نەتەوە بەهێز بێ. ئەوانەی ئەو جۆرە قسانە دەکەن کۆمی-تراجیکانە بەشێکیشیان کۆنە ئیسلامی و چەپن.
بەشێک لە جەماوەر گەمژێنراوە لەبری ئەوەی تەرکیزی لەسەر عەدالەتی کۆمەڵایەتی و ئابوری بێ، لەبری ئەوەی تەرکیزی لەسەر ئەوە بێ دەبێ ئیشی هەبێ و خزمەتگوزاریی باش و تەندروستی و پەروەردەی باشی هەبێ، وا تێگەیەنراوە ئەگەر کورد بکەوێتە ناو کتێبی گینسەوە کورد بە دونیا دەناسرێ. خەڵک لەژێر هێڵی هەژاری دەژیێ، کەچی نەتەوەپەرستی کورد پێیوایە خەتای عەرەبە هەژاری یا بێکاری هەیە، رێک وەک توندڕەوی راستڕەوی ئەڵمانیی.
ئیشی سەرەکیی میدیای حیزبی و سێبەر بۆتە گەوجاندنی جەماوەر. لە دینگەرایی و نەتەوەپەرستیی دینێکی نامیهرەبان و نەتەوەپەرستییەکی پڕ خورافاتیان پێشخستوە کە دین و نەتەوەپەرستییەکە ئەمڕۆ بونەتە مەترسییەکی هەرە گەورە لەسەر پێشکەوتنی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی.
لە باشترین حالەتی ئەو دینەدا کۆمەڵێک مەلای دەمهەڕاش یا مەلا سێکسباز بەرهەمەکەیەتی و لە حالەتەکە نەتەوەپەرستییەکەدا شەپۆلێک لە نارسیسیزمی نەتەوەیی تا رادەی رەگەزپەرستیی کە تەنها دەکەونە خزمەتی سیستەمی سیاسیی.
سیستەمی سیاسییش بەلایەوە گرنگ نییە منداڵانی ئۆتیزم شوێنی پەروەردەیان هەیە یا نا، بە لایانەوە گرنگ نییە ئەمساڵ چەند قوتابخانە و نەخۆشخانەی نوێ دروستکراون و منداڵانی کوردستان چەندە مەنهەجی خوێندنیان نوێکراوەتەوە و سیستەمی خوێندن لەڕوی ژێرخان و سەرخانەوە پێشکەوتوە، سیستەم بە لایەوە گرنگ نییە ئاخۆ تەندروستیی منداڵان و هاووڵاتییان چۆنە، ئاوی خواردنەوە و خواردنیان چەندە تەندروستە، خوێندکاران چەندە دەتوانن ئیشێک بدۆزنەوە کە خوێندن تەواودەکەن، ئایا دەرفەتی یەکسان بۆ هەموان هەیە یا نا، گرنگ نییە بە لایانەوە ئاخۆ کچان و ژنانی کوردستان چەندە خاوەنی کارن و چەند هاوتای پیاوان یەکسانن لە بەرهەمهێناندا. نە سیستەم و نە ئەو دینگەرا و نەتەوەپەرستانە بە لایانەوە گرنگ نییە چەند خاڵی پشکنین لەنێوان سلێمانی و هەولێر هەن، هەروەها بە لاشیانەوە گرنگ نییە چ گەندەڵی و چەتەگەرایییەک لە ئابوری و دارایی کوردستاندا هەیە، زۆریش دڵخۆشن بە کوشتنی کەرتی گشتی و باشیش دەزانن زۆربەی هەرە زۆری کەرتی تایبەت هی کۆمەڵێک دەستڕۆییشتوی ناو ئەو دو حیزبەیە کە لەڕێی گەندەڵییەوە سەرمایەکەیان بەسەریەک ناوە. ئەوەی بە لای سیستەمەوە گرنگە چۆن لەڕێی کۆمەڵێک میدیای بێشەرم و جاهیلەوە خەڵک بگەوجێنن.
هاووڵاتییانی خۆشەویست، هەر مناقەشەیەک لە کوردستان دروست بو، ئەگەر لەپێناو پێشخستنی ژیان و گوزەرانی خەڵک نەبو، ئەگەر لەپێناو پێشخستنی مەعریفە و زانست نەبو، ئەگەر لەپێناوی تەندروستی و خوێندنی باش و یەکسان نەبو، ئەگەر لەپێناو دامەزراندن و چەسپاندنی حوکمی قانون نەبو، ئەگەر لەپێناو دیموکراسی و ئازادی و فراوانکردنی فەزای گشتیی نەبو، ئەگەر لەپێناو جیاکردنەوەی دەستەڵاتەکان و بەنیشتیمانیکردنی میلیشیای حیزبی نەبو، ئەگەر لەپێناو بەهێزکردنی دامەزراوە نیشتیمانییەکان نەبو، بەگشتی ئەگەر لە خزمەتی حوکمڕانیی چاک و خەڵک نەبو، ئەگەر لەپێناو باشکردنی ژیان و سروشت نەبو، بۆ گەمژاندنی خەڵک و لەبیربردنی خەمەکانی خەڵک و کۆمەڵگەیە.
نەتەوەگەرایی ساویلکە خەریکی مەژغوڵکردنی خەڵکە بە هەندێک حیکایەتی فۆلکلۆری کوردی تا لە ڕێیەوە نیشانبدەن کورد لە نەتەوەکانی تر شارستانێترە، خەریکی ئەوەن بمانترسێنن بەوە کە ئەگەر جلی کوردی لەبەرنەکەین کورد لەسەر زەوی دەسڕێتەوە، خەریکی ئەوەن وا پیشانی بدەن کە عەرەب هەولێر و سلێمانییان داگیرکردوە بەڵام لایان ئاساییە هەمو بزنسی سەرزەوی و بنزەوی کوردستان لەلایەن چەند کۆمپانیایەکی حیزبییەوە داگیرکرابێ کە پارەکەی یا بۆ چەوساندنەوەی خەڵک بەکاردەهێنرێ یا دەنێردرێتەوە بانقەکانی دەرەوە.
ئەگەر راستە نەتەوەی کوردتان خۆشدەوێ، شەڕبکەن بۆ بەدیهێنانی خوێندن و تەندروستیی باش، بۆ حوکمڕانیی دیمکوراتیک، بۆ پێشمەرگە و سوپا و ئاساییشی نیشتیمانی، بۆ ئەوەی زانکۆکان پێشکەوتو بن، بۆ ئەوەی خەڵک ئاو و هەوای پاک بخواتەوە و هەڵمبژێ، سەوزایی هەبێ و گۆڕانی کەشوهەوا بە مەترسی بزانێ، شەڕبکەن بۆ ئەوەی گەنجانی کورد بێکار نەبن و چیتر وڵات بەجێنەهێڵن، شەڕبکەن بۆ ئەوەی کچ و کوڕ و ژن و پیاوی کورد دەرفەتی یەکسانیان هەبێ و کەسیان کەسیان نەچەوسێنێتەوە